Cameratoezicht op de werkvloer en de privacyregels

Een camera in een winkel ter voorkoming van diefstal, een camera op een bedrijventerrein ter beveiliging of zelfs een webcam in een laptop om thuiswerkend personeel in de gaten te houden, je ziet en hoort het steeds meer. Maar mag dat allemaal zomaar? Hoe zit het met cameratoezicht op de werkvloer en het recht op privacy? Je leest het in dit blog.

Verwerken van persoonsgegevens

Met cameratoezicht op de werkvloer, maak je beelden van personen. Bij het maken van deze beelden, verwerk je persoonsgegevens. Als je persoonsgegevens verwerkt, moet je je houden aan de regels uit de Algemene Verordening Gegevensbescherming, beter bekend als de AVG. De AVG is de privacywet die in heel Europa geldt en die in de plaats is getreden van de Wet Bescherming Persoonsgegevens.

Grondslagen

Omdat je bij het verwerken van persoonsgegevens een inbreuk maakt op de privacy van de betrokken persoon, mag je alleen persoonsgegevens verwerken als het écht niet anders kan. In de AVG worden daarom 6 redenen genoemd (grondslagen), wanneer je persoonsgegevens mag verwerken:

  1. Als je toestemming hebt van de betrokkene;
  2. Als het nodig is voor de uitvoering van een overeenkomst;
  3. Om te voldoen aan een wettelijke verplichting;
  4. Ter bescherming van vitale belangen;
  5. Voor de uitvoering van een taak van algemeen belang of openbaar gezag;
  6. Om een gerechtvaardigd belang te behartigen.

Alleen als je voldoet aan één van deze 6 grondslagen, mag je persoonsgegevens verwerken.

Toestemming

Nu hoor ik je denken: “als ik dus toestemming aan mijn werknemer vraag, dan mag ik sowieso camerabeelden maken” maar dan moet ik je helaas teleurstellen. Aan de grondslag ‘toestemming’ hangen een aantal voorwaarden en nadelen. De toestemming moet o.a. ‘vrijelijk’ gegeven zijn. Bij de machtsverhouding werkgever-werknemer kun je je afvragen of een werknemer de toestemming überhaupt kan weigeren en dus vrijelijk gegeven heeft. Een nadeel van toestemming als grondslag is dat een betrokkene de gegeven toestemming ook altijd weer in kan trekken. Wanneer dat gebeurt, heb jij geen grondslag meer en dus geen geldige reden om persoonsgegevens te verwerken.

Gerechtvaardigd belang

Een betere grondslag voor een werkgever om camerabeelden te maken, is de grondslag ‘gerechtvaardigd belang’. Als het belang van de werkgever voor cameratoezicht op de werkvloer zo zwaarwegend is én dit belang alleen behartigt kan worden door het maken van camerabeelden, dan zou de werkgever een gerechtvaardigd belang kunnen hebben. Het belang van de werkgever gaat in zo’n geval voor op het recht op privacy van de werknemer.

Maar hoe weet je nu als werkgever dat jouw belang zwaarder weegt? Dat kan iedereen wel vinden. Hiervoor zal de werkgever een belangenafweging moeten maken. Allereerst moet het gaan om een belang waarvan wij in de samenleving hebben bepaald dat dit door het recht beschermd moet worden. Een puur commercieel belang of het volgen van het gedrag van werknemers, valt daar uitdrukkelijk niet onder. Het beschermen van eigendommen, de veiligheid, onrechtmatig gedrag tegengaan, zorgplichten nakomen voor werknemers en/of klanten bijvoorbeeld wel.

Noodzakelijk

Heeft de werkgever een gerechtvaardigd belang en dus een geldige reden voor het verwerken van persoonsgegevens, dan moet er gekeken worden of het maken van camerabeelden noodzakelijk is om dit belang te behartigen. Vragen die de werkgever zichzelf o.a. moet stellen zijn:

  • Staat het doel van cameratoezicht in verhouding met de inbreuk op de privacy van de werknemer?
  • Kan het doel niet op een andere (minder ingrijpende) manier bereikt worden?
  • Wat zijn de gevolgen voor de werknemer?
  • Welke andere maatregelen neemt de werkgever om het doel te bereiken?
  • Hoe ernstig is de inbreuk op de privacy van de werknemer?
  • Wat gaat de werkgever doen om de gevolgen voor de werknemer zoveel mogelijk te beperken?

Komt de werkgever na het maken van deze belangafweging tot de conclusie dat zijn belang zwaarder weegt dan het belang van de werknemer, dan heeft de werkgever een gerechtvaardigd belang voor het uitvoeren van cameratoezicht op de werkvloer.

Andere voorwaarden

Maar alleen met een gerechtvaardigd belang, zijn we er nog niet. De werkgever heeft dan wel een goede reden voor het cameratoezicht, hij moet ook nog voldoen aan andere voorwaarden. Omdat het maken van camerabeelden zo ingrijpend is, moet dit vooraf met de ondernemingsraad (OR) besproken worden. De OR heeft namelijk instemmingsrecht. Wanneer een werkgever voor langere tijd cameratoezicht inzet of verborgen camera’s wil gebruiken, moet de werkgever ook een DPIA uitvoeren. Hiermee worden de privacyrisico’s van het cameratoezicht vooraf in kaart gebracht.

Belangrijk: als een werkgever cameratoezicht bijvoorbeeld inzet ter voorkoming van diefstal, mogen de camerabeelden alleen gebruikt worden voor dat doel. De werkgever mag niet ineens die beelden gaan gebruiken om te controleren of personeel haar werk wel goed doet. Dit is namelijk niet verenigbaar met het oorspronkelijke doel. Bovendien is het niet toegestaan om cameratoezicht in te zetten om te controleren of werknemers hun werk wel goed doen. Dit is een te grote inbreuk op de privacy van de werknemer. Via een webcam meekijken of thuiswerkend personeel wel aan het werk is, is dus ook in strijd met de wet.

Rechten van werknemers

De werkgever moet er vervolgens voor zorgen dat werknemers weten dat er cameratoezicht plaatsvindt en met welk doel er gefilmd wordt. Ook moet de werkgever ervoor zorgen dat werknemers weten welke privacyrechten ze hebben en hoe ze hier gebruik van kunnen maken. Werknemers hebben bijvoorbeeld het recht om de camerabeelden in te zien. Tot slot mogen gemaakte camerabeelden niet langer bewaard worden, dan strikt noodzakelijk. De richtlijn die hiervoor geldt is vier weken tenzij er een incident vastgelegd is op de beelden, dan mogen de camerabeelden bewaard blijven totdat het incident is afgehandeld.

Conclusie

Cameratoezicht op de werkvloer mag mits de werkgever hiervoor een gerechtvaardigd belang heeft, voldoet aan de voorwaarden en rekening houdt met de privacy van de werknemer. Onder hele strikte voorwaarden is zelfs verborgen cameratoezicht toegestaan. Middels cameratoezicht beoordelen op het functioneren van werknemers, is daarentegen in strijd met de wet en dus verboden.

Wil je meer weten over dit onderwerp of heb je een vraag over privacy? Laat het me weten, ik denk graag met je mee!

Cameratoezicht op de werkvloer en de privacyregels
Cameratoezicht op de werkvloer

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Schuiven naar boven
Share via
Copy link
Powered by Social Snap