De regels voor overwerk

Wanneer is er sprake van overwerk of overuren? Wat betekenen die termen eigenlijk? Wat zijn de regels voor overwerk en waar moet jij als werkgever rekening mee houden? Gelden er andere regels in bijv. de horeca? Ik heb de antwoorden op deze vragen voor je op een rijtje gezet in de nieuwe blog!

Wanneer is er sprake van overwerk?

In onze wet zul je de termen ‘overwerk’ of ‘overuren’ niet terugvinden. Er is dan ook geen specifieke wetgeving die gaat over overwerk. De woorden ‘overwerk’ en ‘overuren’ komen uit het spraakgebruik en worden in cao’s gebruikt. Maar als de termen niet in de wet omschreven worden, naar welke regels moeten we dan kijken?

Arbeidstijdenwet

Allereerst is in de Arbeidstijdenwet bepaald hoeveel uren werknemers mogen werken. De Arbeidstijdenwet heeft daarover het volgende opgenomen:

  • een werknemer mag maximaal 12 uur per dienst werken
  • een werknemer mag maximaal 60 uur per week werken
  • in een periode van 4 weken mag een werknemer gemiddeld maximaal 55 uur per week werken
  • per periode van 16 weken mag een werknemer gemiddeld 48 uur per week werken

Overwerk

Meestal zijn werknemer en werkgever 40 contracturen per week of minder overeengekomen. Dan blijft er, als je rekening houdt met de regels uit de Arbeidstijdenwet, dus ruimte over om meer uren te werken dan de uren die in het contract zijn afgesproken. De extra uren die gewerkt worden bovenop de contracturen, kunnen dan overuren zijn.

Collectieve arbeidsovereenkomst (cao)

Maar let op: uren die gewerkt worden bovenop de contracturen, zijn niet altijd overuren. In de geldende cao kan bijvoorbeeld bepaald zijn dat een korte tijd na de normale werktijd, niet gezien wordt als overwerk.

Ook kan bepaald zijn dat overwerk gezien wordt als onderdeel van een functie en dat overuren hier in het basissalaris zijn opgenomen. Dit kan overigens ook in een individuele arbeidsovereenkomst afgesproken zijn.

Belangrijk is dus dat je rekening houdt met de maximale arbeidstijden uit de Arbeidstijdenwet én dat je kijkt naar wat er in een geldende cao of arbeidsovereenkomst is afgesproken m.b.t. overwerk.

Kun je werknemers verplichten om over te werken?

Dat hangt er van af. Allereerst zul je moeten kijken of overwerk is toegestaan. In de Arbeidstijdenwet, in de geldende cao en in de Rijtijdenwet kunnen regels opgenomen zijn die overwerk in bepaalde situaties verbieden.

Als overwerk is toegestaan, zul je naar de omstandigheden per situatie moeten kijken of je werknemers kunt verplichten tot overwerk. Hierbij moet je rekening houden met de wettelijke bepaling “goed werknemerschap”.

  • Wat hebben jullie in de arbeidsovereenkomst afgesproken?
  • Wat staat er in het personeelshandboek van je bedrijf?
  • Is er in het arbeidsvoorwaardenreglement iets opgenomen over overwerk?
  • Wat is de aard van de functie?
  • Wat is gebruikelijk in de branche?
  • Is het in de omstandigheden redelijk om overwerk te verlangen?
    • zijn er onvoorziene omstandigheden?
    • is er een groot bedrijfsbelang?
  • Is het overwerk incidenteel of komt het vaker voor?
  • Hoe zijn de persoonlijke omstandigheden van de werknemer?

Moet je overwerk uitbetalen?

Nee, dat is niet altijd verplicht. In de geldende cao of individuele arbeidsovereenkomst zijn afspraken gemaakt over de vergoeding van overwerk.

Overwerk kan onderdeel zijn van het basisloon (dit zie je vaak bij functies in een hogere salarisschaal). Overwerk kan ook vergoedt worden in tijd (tijd voor tijd) of in geld. Hoe je als werkgever overwerk moet vergoeden, is dus afhankelijk van wat je met je werknemer hebt afgesproken.

Wanneer je hierover geen afspraken hebt gemaakt, zul je elke situatie apart moeten bekijken. Wat is de functie en het salaris van de werknemer, in welke branche is de werknemer werkzaam, is het overwerk eenmalig of structureel en hoe is overwerk in het verleden beloond?

Let op: vanaf 2019 mag je in een individuele arbeidsovereenkomst alleen nog maar vergoeding in tijd voor tijd afspreken, als dat in een cao geregeld is. Is er geen cao of is er hierover niets opgenomen in de cao, dan ben je verplicht de overuren van de werknemer uit te betalen als de werknemer anders onder het wettelijke minimumloon zou uitkomen.

Overuren in de horeca

In de horeca is het eerder regel dan uitzondering dat er meer uren gewerkt worden dan de uren die op contract staan. De Arbeidstijdenwet heeft enkele afwijkende regels opgesteld voor bepaalde branches. Zo mogen werknemers in de horeca vaker ‘s nachts werken.

In de horeca branche is ook de Cao horeca van toepassing. Deze cao beschrijft overwerk als volgt: “De uren waarmee de normale arbeidstijd, de arbeidstijd bij aanwezigheidsdiensten of een langere afgesproken werktijd wordt overschreden.”

Volgens de cao mag je werknemers binnen de normale arbeidstijd minder dan 38 uur per week laten werken (dalen) en meer dan 38 uur per week laten werken (pieken). Over een heel jaar gezien mag je een werknemer alleen niet meer dan de wettelijke 1976 uur laten werken, wat neerkomt op 38 uur per week. Verder gelden de regels uit de Arbeidstijdenwet:

  • maximaal 12 uur per dienst
  • maximaal 60 uur per week
  • per periode van 4 weken maximaal 55 uur per week
  • per periode van 16 weken maximaal 48 uur per week zonder nachtdiensten en 40 uur per week met nachtdiensten

Werknemers mogen overwerk weigeren als dat in strijd is met de Arbeidstijdenwet of als zij herhaaldelijk gevraagd worden om overwerk te verrichten (structureel).

De Cao horeca regelt tot slot de volgende overwerkcompensatie:
1. Voor elk overwerkuur, krijgt de werknemer een uur doorbetaalde vrije tijd, oftewel ‘tijd voor tijd’.
of
2. Voor elk overwerkuur ontvangt de werknemer 100% van het afgesproken uurloon.

Maak duidelijke afspraken

Omdat er geen wettelijke bepalingen zijn die specifiek over overwerk gaan, kunnen de regels over dit onderwerp zowel voor werkgever als werknemer onduidelijk zijn. Wil je discussies en problemen met werknemers voorkomen, zorg dan dat je duidelijke afspraken maakt in een individuele arbeidsovereenkomst. Houdt hierbij rekening met een geldende cao en met de wet.

Heb je vragen over overwerk in jouw branche, wil je een arbeidsovereenkomst laten beoordelen of een goede arbeidsovereenkomst op laten stellen? Neem contact met me op, ik help je graag!

De regels voor overwerk
Wat zijn de regels voor overwerk?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Schuiven naar boven
Share via
Copy link
Powered by Social Snap